Ndikimi i dezinformimit në lidhje me 5G gjatë krizës së KOVID-19

Jetojmë në një kohë të përparimeve të papara teknologjike, inovacioneve dhe zbulimeve shkencore, veçanërisht në teknologjitë e informacionit dhe të komunikimit (TIK), ku mund të veçohet implementimi dhe përdorimi i rrjetit 5G në të gjithë botën.

Mu në kohën e zbatimit të 5G në të gjithë botën, sepse kjo u përputh me përhapjen e virusit COVID-19 dhe shpërthimin e pandemisë, teoricienët e konspiracionit ishin në gjendje ta lidhnin këtë virus (ndër të tjera) me 5G. Fakti është se shpërthimi i pandemisë e ka zhvendosur botën në një rrugë pa krye, duke ndërprerë shumë procese, vendosje të karantinës, krizë dhe, mbi të gjitha, humbje të mëdha njerëzore. Dhe si rezultat i gjithë kësaj, disi u përforcua dhe u përshpejtua përhapja e dezinformatave për 5G në të gjithë botën, përmes portaleve të ndryshme, rrjeteve sociale dhe mediave të ndryshme në lidhje me rrezikun dhe dëmin që shkakton 5G, për lidhshmërinë e 5G me virusin COVID-19. Pa dyshim, propaganda kundër 5G filloi me qëllime të mbrapshta ndaj vendeve të caktuara dhe institucioneve shkencore, të nxitura nga interesa politiko-ekonomike-psikologjike dhe interesa të thella të biznesit. Qëllimi i dezinformimit ishte – përhapja e panikut, frikës dhe frenimi i disa proceseve të avancuara të TIK-ut, gjegjësisht shkaktimi i teknofobisë. E me kalimin e kohës, shihet se dezinformimi rreth 5G është përhapur me një prapavijë më të thellë – për të ngadalësuar zhvillimin teknologjik të kompanive të caktuara që dolën të parat me shpikjet e 5G dhe zbatimin e rrjetit 5G, dhe si rezultat i luftës ekonomike midis Lindjes dhe Perëndimit mbi interesat e biznesit dhe dominimin në tregun e 5G (gjegjësisht luftë në zhvillimin e TIK-ut).

Sot, shumica e njerëzve duken të aftë të besojnë në storje, dezinformata dhe lajme të rreme, të cilat u fusin frikë, tmerr dhe gënjeshtra, dhe nuk duan aspak të dinë të vërtetën dhe gjërat e dëshmuara. Çuditërisht, nga njëra anë kemi arritje të larta njerëzore, përparime teknike me aftësi të udhëtimit në hapësirë, misione të papara të anijeve kozmike në planete të tjera, e nga ana tjetër, ka njerëz që ende besojnë në “tokën e sheshtë”, në dezinformata në lidhje me “menaxhimin e trurit” me ndihmën e rrjeteve 5G, etj.

Që në muajt e parë të përhapjes së pandemisë, filloi ndikimi dhe përhapja e fortë e dezinformatave në lidhje me 5G. Duke u nisur nga fakti që karantina është pikërisht arsyeja për vendosjen “fshehurazi” të stacioneve bazë të 5G, u bënë thirrje për gurëzimin e stacioneve bazë të 5G, sepse ato e “shkaktuakan virusin KOVID-19” dhe dezinformata të ngjashme. Kjo histeri e paparë e shkaktuar jo vetëm nga dezinformatat në lidhje me rrjetet 5G, por edhe nga dezinformatat e tjera dhe lajmet e rreme gjatë krizës së KOVID-19, shkaktoi një panik të vërtetë, duke futur frikë të paparë në një pjesë të madhe të popullsisë, veçanërisht te ata që ishin më pak të ditur në shkencë. Ngadalë po vërehej – sa shumë ka nevojë që shkencëtarët, profesorët, studentët dhe të gjithë ata që dinë – të dalin me guxim dhe t’i shprehin pikëpamjet e tyre publikisht. Mbi të gjitha – të gjithë kemi një detyrë të shenjtë ta paraqesim atë që e dimë me të vërtetë dhe atë që është e verifikuar. Kjo është e nevojshme, sepse bota ka ardhur në një përçarje, në një pikë kritike, të mbuluar me gënjeshtra.

Fakt është se dezinformatat dhe videot konspirative, nga “ekspertët” e vetëshpallur (të cilët u bënë ekspertë në fushën e 5G duke parë video 2 minutëshe) mund të shkaktojnë dëme të papara, por në të njëjtën kohë mund të mposhten me lehtësi duke i zbardhur gjërat dhe duke u kthyer në parimet themelore të fizikës dhe provat eksperimentale. Këta “ekspertë”, në dezinformata përdorin parametra të pjesshëm për të vlerësuar dëmin e 5G, me gjëra të nxjerra jashtë kontekstit, me shembuj që nuk mund të quhen eksperimente (sepse nuk janë të përsëritura) dhe “matje” të tjera të dyshimta. Më i zakonshmi ishte fakti që 5G rrezaton në frekuenca të larta. Mirëpo nuk u përmend asnjë parametër i vlefshëm se sa të larta janë frekuencat. Pavarësisht se sa të larta janë – spektri në të cilin rrezaton rrjeti 5G dhe teknologjitë aktuale është një spektër që i përket rrezatimit jo-jonizues (nën 300 GHz), dhe këto frekuenca janë shumë larg rrezatimit të dëmshëm jonizues dhe radioaktiv. Dhe mbi të gjitha, nëse e shikojmë vetëm parametrin e frekuencës (pa e shikuar forcën e fushës elektrike ose nivelin e fuqisë që rrezaton), atëherë të gjithë nuk do të ekzistonim që moti, sepse frekuenca e dritës së dukshme (atë që e shohim) është nga 400THz deri në 790THz*. Sipas ICNIRP në udhëzimet e dhëna në Shtojcën A [1], parametrat përkatës të matshëm janë ndarë qartë dhe në të njëjtin dokument përcaktohen kufijtë brenda të cilëve duhet të lëvizin këto parametra në mënyrë që të mos ketë efekte anësore nga rrezatimi i ndonjë teknologjie (për Maqedoninë shih [2]). Sipas [1] dhe në përputhje me artikujt tjerë shkencorë – rrezatimi 5G është brenda kufijve të lejuar dhe ende nuk ka prova përkatëse se është ndryshe. Më në fund, a janë të interesuara kompanitë e telekomunikacionit të shesin pajisje celulare të dëmshme dhe të rrezikshme?

Aq më tepër, mund të thuhet se disa nga zgjidhjet për t’u përballë me dezinformatat (jo vetëm të llojit 5G, por në përgjithësi) janë këto: shqyrtimi i rëndësisë së burimit nga i cili lexohet, si dhe ndjekja e hulumtimeve më të fundit të verifikuara dhe i punimeve shkencore të publikuara; ekzistenca e një filtri në rrjetet sociale, faqet e internetit, kanalet video për zbulimin dhe heqjen e dezinformatave dhe lajmeve të rreme (për shembull: ekzistenca e grumbulluesve të lajmeve të rreme dhe dezinformatave); prania më e madhe e njerëzve të arsimuar, profesorëve, shkencëtarëve dhe mjekëve të cilët do të informonin për hulumtimet relevante, rezultatet eksperimentale dhe arritjet, si dhe institucionet arsimore t’i kushtojnë vëmendje të madhe përdorimit të burimeve relevante të informacionit dhe rezultateve të provuara eksperimentale.

Për fund, çdo teknologji e përparuar është si magji – ne mund ta përdorim atë për të lënduar dikë, për ta dëmtuar atë, por gjithashtu mund ta përdorim edhe për të mirë, për të qeshur dhe për të komunikuar gjëra të bukura – kjo varet nga ne. E vetmja rrugëdalje është e vërteta. Vetëm ky është terreni më i qëndrueshëm mbi të cilin mund të mbështetemi dhe të hapërojmë drejt prosperitetit dhe mirëqenies së përgjithshme.

*Për krahasim, 1 GHz është 1000000000 Hz, dhe 1 THz është 1000000000000 Hz.

[1] https://www.icnirp.org/cms/upload/publications/ICNIRPrfgdl2020.pdf

[2]http://aek.mk/wp-content/uploads/2019/12/ИЗВЕШТАЈ-ОД-МЕРЕЊЕ-НА-НЕЈОНИЗИРАЧКО-ЗРАЧЕЊЕ-AEK-5G-NR.pdf

Ndaje:


                  
meta tim sliki-02.jpg

Ndikimi

i

dezinformimit

lidhje

me

5G

gjatë

krizës

KOVID-19

Tekste të tjera në blog

"RMV, digjitalizimi është mision i mundshëm vetëm nëse ndërtohet mbi bazë të shëndoshë të TI" - Portalb

27.07.2022

Foto nga Bongkarn Thanyakij, Pexels Materiale të reja mësimore digjitale si pjesë e Konceptit të ri të Arsimit fillor, mjete elektronike, tabela interaktive, regjistrim elektronik në shkollën e mesme, aplikim elektronik për bursë, për shtrat në konviktet studentore, mbajtja e shënimeve në ditar elektronik… Këto janë vetëm disa nga mundësitë dhe shërbimet që janë pjesë […]

"Qytetarët enden prej komunave në Kadastër dhe anasjelltas, pasi institucionet nuk kanë sistem të përbashkët elektronik" - Portalb

25.07.2022

Në storjen e kaluar kemi shpjeguar se si për nxjerrjen e një dokumenti në Kadastër, duhet të merret vërtetim prej komunës, sot do të shpjegojmë se si për nxjerrjen e një dokumenti prej komunës, duhet të merret vërtetim prej Kadastrës. Ky është një absurd administrativ, dy institucione kërkojnë prej qytetarëve që t’ua dëshmojnë vërtetësinë e […]

"Institucionet sipas “qejfit” e përdorin Platformën e Interoperabilitetit, qytetarët enden sporteleve (Infografik)" - Portalb

29.06.2022

Administratë, sportel, foto arkiv: Portalb Institucionet në RMV, shumë pak komunikojnë mes vete nëpërmjet Platformës së Interoperabilitetit e cila parashikon këmbimin e të dhënave, nëpërmjet sistemeve elektronike me qëllim të ofrohen shërbime në mënyrë më efikase dhe të shpejtë. Të dhënat që ka siguruar Portalb.mk, tregojnë se në nivel të përgjithshëm të gjitha institucionet e […]

"Mungesa e interoperabilitetit në institucionet e RMV-së ua merr nga 300 denarë qytetarëve (Infografik)"- Portalb

20.06.2022

Foto nga Portalb.mk/A.M Pavarësisht se në Maqedoninë e Veriut ekziston Platforma e Interoperabilitetit apo ndërlidhjes, sipas të cilës organet shtetërore, institucionet dhe kompanitë e biznesit duhet shkëmbejnë të dhëna mes tyre, kjo në praktikë funksionon pjesërisht. Ndryshimi i emrave të rrugëve, duke mos i përditësuar regjistrat, qytetarëve u shkakton kokëdhembje shtesë, ekspozohen ndaj procedurave administrative […]

Aliti: Prioritet kemi reformimin e administratës dhe digjitalizimin e shërbimeve në RMV

03.05.2022

Në një intervistë për Portalb.mk, ministri i Shoqërisë Informatike dhe Administratës, Admirim Aliti flet për procesin e reformimit të administratës publike në Maqedoninë e Veriut. Ai thotë se prioritet kryesor si ministri e kanë digjitalizimin e shërbimeve por dhe miratimin e disa ligjeve që do të mundësojnë ri-organizimin më efikas të administratës. Intervistoi: Elida Zylbeari […]

TMERRI I PROPAGANDËS APO KUR TË VDEKURIT RINGJALLEN

27.04.2022

Dezinformatat për pushtimin ushtarak rus të Ukrainës kanë çuar në ndarje të tilla të popullatës në Maqedoni, veçanërisht atyre që informohen kryesisht nga rrjetet sociale, nga e cila tani po zhvillohet një debat online nëse ka vërtet atje luftë dhe po vuajnë civilët apo bëhet fjalë për një produksion holivudian me qëllim shkatërrimin e Rusisë. […]