На влезот на повеќето деловни или службени објекти (супермаркети, продавници, канцеларии итн.), може да забележиме известувања за спроведување на видео надзор, односно знаци од типот „Внимавајте! Овој објект е под видео надзор“. Може да претпоставиме дека овие натписи се ставени како еден вид закана за сите потенцијални прекршители на правилата на тие деловни објекти (како на пр. кражби, оштетувања на робата, допирање на целата роба со цел „инспекција“ на квалитетот на истата итн.). Но, сепак системот за видео надзор нè снима сите нас кои влегуваме во тие објекти за да завршиме некоја обврска. Што се случува со тие снимки, односно што се случува со нашите лични податоци во случаи кога нашиот единствен „престап“ е правење гримаси кон камерите за да видиме како изгледаме на екраните поставени низ супермаркетот?

Законот за заштита на личните податоци (ЗЗЛП) го има опфатено и видео надзорот, затоа што, преку видео надзор се врши обработка на нашите лични податоци, во случајов на нашите биометриски податоци.

Вршење на видео надзор, односно поставување на систем за видео надзор во деловни или службени објекти е дозволен во четири случаи: за заштита на животот или здравјето на луѓето, за заштита на сопственоста, за заштита на животот и здравјето на вработените поради природата на работата или за обезбедување на контрола над влегувањето и излегувањето од службените или деловните простории само за безбедносни цели.

Субјектот кој поставува систем за видео надзор, најпрво мора да направи анализа на потребата од видео надзор, како и целите за кои се поставува таков систем и мора да докаже дека најмалку една од гореспоменатите цели е исполнета и дека не постои подобра алтернатива за нивно исполнување (пр. најмување на физичко обезбедување, поставување на аларм итн.). Понатаму, субјектот мора оваа анализа да ја уреди во посебен акт, каде што ќе објасни и за кои цели ќе се користат личните податоци собрани преку системот за видео надзор и да одреди рок во кој ќе се чуваат снимките, кој не може да биде подолг од 30 дена, освен во посебни случаи утврдени со закон. Најпосле, субјектот задолжително мора да истакне известување дека се врши видео надзор, како и контакт информации со цел субјектите на видео надзор да можат да си ги остварат правата гарантирани според ЗЗЛП.

Сликата е преземена од: Pixabay.com

Имено, во нашиот пример, доколку би сакале да ги избришеме снимките на кои правиме гримаси кон камерите во супермаркетот, најпрво треба да го исконтактираме офицерот за заштита на личните податоци или лицето одговорно за системот за видео надзор и да се информираме за целите на видео надзорот и за рокот одреден за чување на снимките. Понатаму, може да побараме од одговорното лице да се избришат снимките. Но, во случај субјектот да не постапи по нашето поднесено барање, може да поднесеме барање до Агенцијата за заштита на личните податоци на Република Северна Македонија. Агенцијата го разгледува барањето и, доколку се утврди прекршување на правата во смисла на Законот за заштита на личните податоци, ќе го упати субјектот да постапи по нашето барање односно, во примеров, да ги избрише снимките.

Законот за заштита на личните податоци забранува вршење на видео надзор во гардероби, соблекувални, санитарни јазли и други слични простории.

Понатаму, вршење на видео надзор, односно поставување на систем за видео надзор може да се врши и за потребите на вршење на активности во домот или во едностанбени или повеќестанбени објекти. Во случај на вршење на активности во домот, не се применува Законот за заштита на личните податоци, односно не важат истите правила и постапки кои ги споменавме погоре, сѐ додека видео надзорот ја опфаќа само нашата сопственост (пр. нашиот стан, двор, гаража итн.), но не и јавни површини (пр. улицата пред нашиот дом) или туѓа сопственост (пр. дворот на соседот).

Во однос на повеќестанбени објекти, за поставување на систем за видео надзор, потребна е согласност од најмалку 70% од станарите (сопствениците, односно закупците на становите). Како и во другите случаи, видео надзор може да се врши само за целите за кој е поставен системот, односно, доколку со поставување на камери во зградата си ја обезбедуваме сопственоста, камерите треба да гледаат кон влезот на нашиот стан, а доколку сакаме да го контролираме влегувањето и излегувањето од зградата заради безбедносни цели и со тоа поставуваме камери во ходникот од зградата, тие мора да бидат свртени кон влезната врата од зградата. Во повеќестанбени објекти, забрането е снимање на влезови на индивидуални станови на другите станари во зградата, затоа што тоа не е оправдано со целта за поставување на систем за видео надзор. Исто така, задолжително се известуваат сите останати станари за започнување на функционирањето на системот за видео надзор. Доколку сметаме дека соседот не се држи до овие правила, односно законски барања при вршење на видео надзор, може да испратиме барање до Агенцијата за заштита на личните податоци, исто како што важи и за деловните или службени објекти.

Во модерно време, може да се каже дека сме под видео надзор од моментот кога го напуштаме нашиот дом. Дали ќе се најдеме на снимките на некој наш комшија, деловни објекти, улични камери, супермаркети или продавници, важно е да знаеме дека сите подлежат под одредбите на Законот за заштита на личните податоци, односно никој не смее неосновано и без наше знаење да ги обработува нашите биометриски податоци.

 

Автор: М-р Никола Димитров

Овој текст е подготвен со поддршка на Европската унија. Содржините во овој текст се единствена одговорност на партнерите на проектот „Техничка и интегрирана заштита на лични податоци-градење инклузивен дигитален екосистем“ и на авторот и на ниеден начин не ги одразува ставовите на Европската унија.

 

Сподели: